Reforma emerytalna

1. Czy reforma była potrzebna?

Reforma emerytalna była koniecznością. System obowiązujący do końca 1998 r. stał się zupełnie niewydolny. Ubezpieczenia społeczne w Polsce działały dotychczas wyłącznie jako system repartycyjny oparty na tzw. umowie pokoleniowej: składki płacone przez osoby pracujące przeznaczane były na bieżące finansowanie świadczeń dla aktualnych emerytów i rencistów. Problemem było jednak to, że wpływające składki nie pokrywały tych potrzeb. Co gorsza, „dziura” ta była z roku na rok większa. Państwo musiało coraz więcej pieniędzy z budżetu przekazywać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). System ten powszechnie był oceniany jako niesprawiedliwy, niesłusznie zacierający zależność między wysokością zarobków a otrzymywaną emeryturą. Uzyskiwane po latach pracy emerytury były żenująco niskie, nie dawały szans na godne życie. Do reformy tego niesprawnego systemu przygotowywano się kilka lat. Reforma rozpoczęła się 01.01.1999 r. i wprowadziła system oparty na tzw. trzech filarach, czyli źródłach finansowania przyszłych emerytur. 3filary schemat Reforma emerytalna

2. Na czym polegała istota reformy

Najważniejszą zmianą w stosunku do dotychczas obowiązujących reguł jest to, że nowy system stanowi połączenie systemu repartycyjnego i kapitałowego. System repartycyjny reprezentuje zreformowany ZUS funkcjonujący w ramach I filara, a kapitałowy – prywatne fundusze emerytalne działające w ramach II filara. O ile ZUS nadal na bieżąco wykorzystuje wpłacane składki na wypłaty emerytur, o tyle fundusze emerytalne przekazywaną im składkę tak inwestują, aby zapewnić swoim członkom na przyszłość jak najwyższe świadczenie. Przyszły emeryt będzie otrzymywał swoje świadczenie z dwóch różnych źródeł. Może je także otrzymywać i z trzeciego źródła, bowiem reforma wprowadziła jeszcze III filar, w którego ramach można przystąpić do pracowniczego programu emerytalnego (PPE) prowadzonego przez pracodawcę oraz otworzyć indywidualne konto emerytalne (IKE) lub indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Najistotniejsze zmiany polegają m.in. na :

  • stopniowym podwyższaniu wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn do osiągnięcia jednakowego poziomu 67 lat,
  • pomniejszaniu podstawy obliczenia emerytury z systemu zreformowanego o kwotę pobranych wcześniejszych emerytur, przyznanych przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
  • wprowadzeniu możliwości przejścia na emeryturę częściową przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
  • stopniowym ujednoliceniu stażu ubezpieczeniowego dla kobiet i mężczyzn – do 25 lat – uprawniającego do najniższej emerytury,
  • dostosowaniu podwyższonego wieku emerytalnego do zasad ustalania stażu hipotetycznego uwzględnianego przy obliczaniu wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy,
  • umożliwieniu dalszego pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczeń o charakterze przedemerytalnym do czasu osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego,
  • wydłużeniu okresu pobierania okresowej emerytury kapitałowej.

Nie ma chyba idealnego systemu ubezpieczeń społecznych spełniającego wszelkie wymogi. Na świecie funkcjonują dwa systemy: repartycyjny i kapitałowy. Są kraje, w których funkcjonuje wyłącznie ten pierwszy (np. Niemcy, Francja), albo drugi system (Chile, Australia). Oba systemy mają swoje plusy i minusy. Zaletą systemu repartycyjnego jest odporność na zjawiska charakterystyczne dla rynku kapitałowego: inflację, krach na giełdzie itp. Jednakże system repartycyjny nie jest odporny na problemy demograficzne (starzenie się społeczeństwa), bezrobocie, a także wpływy polityczne. Z kolei system kapitałowy, obojętny jest na zjawiska socjologiczne, demograficzne i manipulacje polityczne, natomiast narażony jest na inflację i ryzyko rynków finansowych. Dlatego też w Polsce wybrano system mieszany, który łącząc zalety obu systemów i minimalizując ich wady, wydaje się być systemem najbardziej bezpiecznym.

sys em kryteria podzialu Reforma emerytalna

Strona 1 z 3123